بحران کرونا با نشان دادن حالات مرزی سیستم های اجتماعی-اقتصادی عرصه های مختلفی از زندگی انسان را تحت تاثیر قرار داده و باعث شده است بسیاری از جریان های رو به رشد و گسترش در عرصه های تجارت و صنعت با چالش مواجه شوند. تصمیم گیری مشارکتی از جمله مهمترین این عرصه هاست. این پژوهش تلاش می کند تاثیراتی که بحران کرونا بر لایه های مختلف دانش و اقدام تصمیم گیری مشارکتی گذاشته است را مورد بررسی قرار داده و تغییرات ضروری تصمیم گیری مشارکتی برای حیات در دوران پساکرونا را برآورد کند. بنابرین، گامی ضروری برای سامان دادن تصمیم گیری مشارکتی در دوران پساکروناست. بر این اساس، با بهره گیری از استراتژی مبناگرایی، تاثیرات بحران کرونا بر تصمیم گیری مشارکتی در سه سطح مبانی، نظریات و تکنیک ها مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که تصمیم گیری مشارکتی در هر یک از سطوح معرفی شده، تحت تاثیر بحران کرونا قرار گرفته است. همچین در تمامی سطوح عرصه هایی از تصمیم گیری کاملا بدون تغییر باقی مانده اند. تحلیل های بیشتر نشان می دهد که علی رغم نگاه کمی، مهم ترین تاثیرات در سطح مبانی تصمیم گیری مشارکتی ایجاد شده است. نتایج این پژوهش بیانگر ضرورت اعمال تغییرات پارادایمیک در حوزه تصمیم گیری مشارکتی در دوران پسا کروناست. سرانجام پیشنهادهایی برای پژوهش های بیشتر و پیشنهاداتی در سطح کاربردی ارایه شده است.

به منظور دستیابی به مناسبات کارآمد سیاست گذاری؛ نخست اصلاح شبکه تصمیم گیری منابع آب، تعدیل قدرت نهادهای دولتی و درگیر نمودن تشکل-های ذی نفعان، سازمان های مردم نهاد و دانشگاهیان و دلسوزان حوزه آب و محیط زیست، جهت احیای حکمرانی آب در کشور ضروری است. در این بین تصمیم گیری مشارکتی در حوزه مدیریت منابع آب می تواند به بهبود فرآیندهای تصمیم گیری و افزایش قابلیت اجرای تصمیمات مرتبط با مدیریت آب کمک کند. از اینرو هدف اصلی این پژوهش تبیین وضعیت موجود و مطلوب فرآیند تصمیم گیری مشارکتی مدیریت منابع آب قرار گرفته است. برای جمع آوری اطلاعات مربوط به نمونه تحقیق از پرسشنامه ارائه شده برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد استفاده شده است. نتایج نشان داد که در بعد نهادینه سازی بیشترین تفاوت بین وضعیت موجود و مطلوب مشاهده شده است. همچنین بطور کلی بررسی وضعیت موجود فرآیند تصمیم گیری مشارکتی (تحلیل عاملی تاییدی) نشان داد که بعد اجرا دارای بیشترین اهمیت نسبی در تبیین فرآیند تصمیم گیری مشارکتی بود؛ این امر نشان از اهمیت بعد انسانی در این رابطه است که کل فرآیند مدیریت تصمیم گیری راتحت الشعاع قرار میدهد و سودمندی نتایج بستگی به کیفیت ارتباطات و راهبردهای مشارکتی دارد. برنامه ریزی لازم در این خصوص باید بواسطه بررسی تنوع منابع اطلاعاتی و تعیین اولویت ها، با توجه به منابع اطلاعاتی و تعیین استراتژی ها، تدوین گردیده و با تاکید بر ظرفیت و تعهد جامعه و افراد هدف اجرا شود و در آخر ظرفیت ذینفعان و پیوندهای میان آنان برای مشارکت هر چه بیشترآنان جهت نهادینه سازی اقدامات صورت گرفته؛ مدنظر قرارگیرد.

این مقاله، دو هدف را دنبال می کند. هدف نخست، شناسایی عوامل زیر بنایی و نیز حوزه هایی که اعضای هیات علمی می توانند در تصمیم گیری ها؛ مشارکت نمایند. هدف دوم؛ تدوین الگویی جهت تصمیم گیری مشارکتی اعضای هیات علمی دانشگاه است. برای دستیابی به این اهداف ابتدا از طریق مطالعه و بررسی نظری تحقیق؛ مولفه های الگوی تصمیم گیری اعم از مولفه های «زیر بنایی» (پنج مولفه) و «حوزه ها » (هشت مولفه) احصا و سپس دیدگاههای اعضای هیات علمی؛ گرد آوری شده است. روش تحقیق، از نظر هدف؛ کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده ها؛ از نوع پیمایشی است. جامعه آماری شامل اعضای هیات علمی سه دانشگاه شمال - شرق کشور که مجموعا 1020 بوده است. از این تعداد؛ به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای تعداد 270 نفر انتخاب شدند که نظرات 198 عضو هیات علمی جمع آوری و تحلیل شده است. روایی پرسشنامه علاوه بر روایی صوری، از طریق تحلیل عاملی مورد ارزیابی قرار گرفته است. قابلیت اعتماد ابزار جمع آوری اطلاعات در مرحله آزمایشی به شیوه باز آزمایی (86/0) و نیز با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ، 89/0 به دست آمده است.نتایج حاکی از آن است که مولفه های «زیر بنایی» الگوی تصمیم گیری مشارکتی؛ مورد تایید قرار گرفته است. البته از بین این مولفه ها، مولفه روانشناختی از میانگین بالاتری در مقایسه با سایر مولفه های: اهداف و ارزش ها؛ ساختاری؛ مدیریتی و فن شناختی برخوردار بوده است. در «حوزه های» الگوی تصمیم گیری مشارکتی نیز، میانگین تمام مولفه ها از میانگین نظری درجه های مورد وصف در ابزار گرد آوری داده ها بیشتر بوده است. لیکن مولفه های آموزش و تدریس؛ علمی و پژوهشی؛ انتظارات و خدمات و مشاوره نسبت به مولفه های آینده پژوهی؛ تسهیلات؛ مدیریتی – اجرایی؛ بودجه و امور مالی؛ بار عاملی و میانگین بیشتری داشته است. از بین این مولفه ها؛ مولفه «بودجـه و امور مالی»؛ از اهمیت مشارکت کمتری نسبت به سایر مولفه های حوزه های الگوی تصمیم گیری، برخوردار بوده است. نتایج همبستگی پیرسون نیز نشان می دهد که بین میانگین های مربوط به مولفه های زیربنایی وحوزه های الگو ی تصمیم گیری مشارکتی؛ رابطه مستقیم و معنی دار وجود دارد. هم چنین بر اساس نتایج حاصله در رابطه با مولفه های الگوی تصمیم گیری مشارکتی برحسب مرتبه علمی وسابقه مدیریتی، تفاوت معنی داری بین گروه های نمونه تحقیق مشاهده نشد و می توان نتیجه گرفت که بین دیدگاه اعضای هیات علمی درباره وضعیت مورد وصف اتفاق نظر وجود دارد. دربررسی تفاوت در «رشته تحصیلی» و «سابقه علمی» در برخی مولفه ها تفاوت معنی داری وجود دارد که این تفاوت ها، از الگوی معینی پیروی ننموده است.

نوآوری، اساس توسعه و ماندگاری سیستم های اجتمـاعی بـوده و دسـتیابی بـه نـوآوری، نیازمنـد رفتـار نوآورانه است. در میان انواع مختلف سبک های رهبری و تصمیم گیری، تاثیر نسبی و متفاوت آنها در ایجاد رفتـار نوآورانـه، رهبری مشارکتی و تصمیم گیری استراتژیک نیـز نقش اساسی در بروز این چنین رفتارها دارد. بنابراین، این پژوهش با هدف بررسی تاثیر رهبری مشارکتی بر رفتار نوآورانه با نقش میانجی تصمیم گیری استراتژیک انجام شده است. روش تحقیق توصیفی _ همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی معلمان دوره ابتدایی ناحیه دو شهر کرمانشاه به تعداد 1150 نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای 291 نفر از معلمان جهت مطالعه انتخاب شدند. برای گردآوری داده های پژوهش از پرسشنامه های استاندارد رهبری مشارکتی، تصمیم گیری استراتژیک و رفتار نوآورانه استفاده شد. برای تعیین پایایی و روایی پرسشنامه ها آزمون-های آلفای کرانباخ و تحلیل عاملی تأییدی به کار گرفته شد. داده های تحقیق پس از جمع آوری با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری در نرم افزارهای آماری Lisrel وSPSS تحلیل شدند. نتایج به دست آمده نشان داد که رهبری مشارکتی اثرمستقیم و معنادار بر رفتارنوآورانه ندارد(r=0/48) اما رهبری مشارکتی اثر مستقیم و معنادار بر تصمیم گیری استراتژیک دارد(r=0/73) و تصمیم گیری استراتژیک اثر مستقیم و معنادار بر رفتار نوآورانه دارد(r=0/57) و در نهایت رهبری مشارکتی با نقش میانجی تصمیم گیری استراتژیک اثر غیر مستقیم، مثبت و معنی دار بر رفتارنوآورانه دارد.

یکی از مقولات مهم در بقا و کارآمدی سازمان ها، تامین رضایت شغلی کارکنان است. از آنجا که محقق بر اساس نوشته ها و مشاهدات شخصی موارد عدیده ای از رابطه بین تصمیم گیری مشارکتی و رضایت شغلی در سازمان های ایران از جمله بانک کشاورزی استان خوزستان (محل خدمت محقق) یافت، علاقه مند شد که درباره چگونگی و عوامل موثر در آن تحقیقی علمی انجام دهد. در این تحقیق جامعه مورد نظر، 682 نفر کارکنان بانک کشاورزی استان خوزستان و جامعه نمونه 90 نفر می باشد که به روش طبقه ای نسبی از جامعه مورد نظر گزینش شده اند، روش گردآوری داده، کتابخانه ای و میدانی و ابزار اندازه گیری پرسشنامه می باشد. روایی آن با روش محتوایی، سازه و صوری در حد قابل قبول تایید گردید و پایایی اندازه گیری، از طریق فرمول آلفای کرونباخ (به اندازه 0.90) تایید شد. فرضیات این تحقیق که با استفاده از فرمول های ضریب هماهنگی کندال، تحلیل واریانس کروسکال والیس و شفه تحلیل شده اند نتایج تحلیل آنها در فاصله اطمینان بالاتر از 0.90، توان رد فرضیات صفر را دارند که نشان دهنده میزان بالای رابطه مستقیم معنادار بین مشارکت کارکنان بانک کشاورزی استان خوزستان و رضایت شغلی آنان در فاصله اطمینان 0.99 است.

مقدمه: تصمیم گیری یکی از مهارت های مدیریت است و نقش مدیران در تصمیم گیری همیشه مهم و اساسی است. تفکر قرن بیست و یکم به رویکردی نیازمند است که در عین افزایش انضباط شغلی و تشویق یک دیدگاه سیستمی و بهبود ارتباط متوجه مشارکت کارکنان باشد. نهایتا مشارکت در تصمیم گیری در یک محیط سازمانی شرایطی را فراهم می سازد که سبب دستیابی بیشتر به اهداف سازمان می گردد. پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان مشارکت در تصمیم گیری سرپرستاران بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران انجام گرفت. روش بررسی: این بررسی یک مطالعه مقطعی است که نمونه های پژوهش را 94 نفر سرپرستار شاغل در بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی ایران تشکیل می دهد. محیط پژوهش کلیه بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی ایران بود. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای بود که به صورت خود ایفا تکمیل گردید. یافته ها: تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که 40.4 درصد سرپرستاران میزان مشارکت خود را در تصمیم گیری در حد متوسط می دانستند و بین نوع بیمارستان و میزان مشارکت در تصمیم گیری آنان ارتباط معنی داری مشاهده گردید. P<0.05) و (X2=5.735. نتیجه گیری: با توجه به نتایج تحقیق و اینکه مشارکت سرپرستاران در حد متوسطی است، درک روشن تری از مفهوم مشارکت در تصمیم گیری در سازمان های مراقبت بهداشتی پیشنهاد می شود. مدیران (سرپرستاران) پرستاری در سطوح بالاتر از رفتارهایی که سبب افزایش مشارکت آنان در تصمیم گیری می شوند مانند سیستم نظام پیشنهادات استفاده بیشتری نمایند.

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین شیوه های تصمیم گیری مدیران با کیفیت کار گروهی و مدیریت مشارکتی کارکنان زن دانشکده علوم پزشکی خراسان شمالی است که از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ نوع پژوهش، توصیفی پیمایشی است. جامعه آماری شامل تمام کارکنان زن دانشکده علوم پزشکی خراسان شمالی به تعداد 2000 نفر و نمونه طبق فرمول کوکران 322 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل سه پرسشنامه استاندارد 41 سوالی شیوه های تصمیم گیری مدیران خوش نیت (1385)، پرسشنامه 37 سوالی کیفیت کار گروهی هوگل و گمویندن (2001)، پرسشنامه 16 سوالی مدیریت مشارکتی چوپانی (1389) است که پایایی آن ها از طریق آلفای کرونباخ به ترتیب (87/0)، (85/0) و (89/0) برآورد شد و روایی پرسشنامه ها از نوع صوری و محتوایی بود که مورد تایید اساتید و خبرگان قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل یافته ها در بخش آمار توصیفی از جدول توزیع فراوانی، نمودار، میانگین و انحراف استاندارد و در بخش آمار استنباطی برای تجزیه و تحلیل داده ها و تعمیم نتایج از معادلات ساختاری به کمک نرم افزارهای آماری spssو Lisrel استفاده شد. یافته ها نشان داد بین شیوه های تصمیم گیری مدیران با کیفیت کار گروهی و مدیریت مشارکتی زنان در دانشکده علوم پزشکی خراسان شمالی رابطه معنا داری وجود دارد.

یکی از مسایل طرح های کنونی آمایش سرزمین در ایران که از ضمانت اجرایی آن می کاهد، عدم توافق بر سر نتایج و عدم سهولتِ تکرار فرآیند در صورت تغییر راهبردها و تصمیم هاست. در راستای حل مسایل یاد شده و تسهیل استفاده از طرح های آمایش توسط گروداران، در این مطالعه یک سامانه پشتیبان مدیریتی نوین پیشنهاد شده است. این سامانه که در طی دو سال طراحی شده، به گزینی کاربری های رقیب را به شکل پویا انجام می دهد و برای تمام استان ها قابل اجراست. شایان ذکر است، این سامانه با بهره گیری از توابع نرم افزار ایدریسی با محوریت تابع تخصیص چندهدفه سرزمین به عنوان گام نخست آمایش و استفاده از زبان برنامه نویسی سی شارپ تولید شد. از قابلیت های آن می توان به ساخت سناریوهای جدید تخصیص و به گزینی کاربری های متعارض، سنجش سازگاری کاربری پیشنهادی با طرح آمایش سرزمین، مقایسه نموداری سطح کاربری ها پیش و پس از آمایش، به گزینی مکانی، وسعت و شکل کاربری ها تحت سناریوهای مختلف مدیریتی و نمایش مستندات طرح آمایش در محدوده های مدیریتی نظیر شهرستان اشاره کرد. در این مقاله، به معرفی سامانه آمایش سرزمین استان گلستان(1) (GMOLA) به عنوان نخستین سامانه کاربردی آمایش سرزمین در ایران پرداخته شده است.